ในการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ ้เขียนโปรแกรมจะต้องเข้าใจหลักเกณฑ์ของภาษาโปรแกรม และระบบการทำงานของคอมพิวเตอร์ ว่ามีโครงสร้างและวิธีการใช้คำสั่งอย่างไร ซึ่งในการเขียนโปรแกรมคอมพิวเตอร์ มีหลักเกณฑ์การเขียนโปรแกรม ประกอบด้วย 5 ขั้นตอนดังนี้คือ
1. ทำความเข้าใจและวิเคราะห์ปัญหา
2. กำหนดแผนในการแก้ปัญหา
3. เขียนโปรแกรมตามแผนที่กำหนด
4. ทดสอบและตรวจสอบความถูกต้องของโปรแกรม
5. นำโปรแกรมที่ผ่านการทดสอบไปใช้งาน
ทำความเข้าใจและวิเคราะห์ปัญหา ผู้เขียนโปรแกรมจะต้องทำความเข้าใจและทำการวิเคราะห์ปัญหาเปํนลำดับแรก เพราะการทำความเข้าใจและวิเคราะห์ปัญหาเป็นสิ่งที่สำคัญโดยที่ผู้เขียนโปรแกรมจะต้องวิเคราะห์ปัญหาร่วมกับนักวิเคราะห์ระบบว่าโจทย์ต้องการผลลัพธ์อะไร และการให้ได้มาซึ่งผลลัพธ์นั้น ต้องป้อนข้อมูลอะไรบ้าง และเมื่อป้อนข้อมูลเข้าไปแล้วจะทำการประมวลผลอย่างไร สิ่งหล่านี้ผู้เขียนโปรแกรมจะต้องทำความเข้าใจให้ถูกต้อง เพราะถ้าผู้เขียนโปรแกรมวิเคราะห์ปัญหาไม่ถูกต้อง ผลลัพธ์ที่ได้ออกมาก็อาจจะไม่ตรงกับความต้องการของโจทย์ได้กำหนดแผนในการแก้ปัญหา หลังจากทำความเข้าใจและวิเคราะห์ปัญหาโจทย์จนได้ข้อสรปุว่าโจทย์ต้องการอะไรแล้ว ผู้เขียนโปรแกรมก็จะทำการกำหนดแผนในการแก้ไขปัญหาโดยการเขียนผังงาน (Flowchart) ซึ่งการเขียนผังงานคือการเขียนแผนภาพที่เป็นลำดับ เพื่อแสดงขั้นตอนการทำงานของโปรแกรมเพื่อให้ง่ายต่อการทำความเข้าใจ การเขียนผังงานมี 3 แบบคือ แบบเรียงลำดับ(Sequential) แบบมีการกำหนดเงื่อนไข(Condition) และแบบมีการทำงานวนรอบ(Looping) ซึ่งสัญลักษณ์ของผังงาน(Flowchart Symbol)มีดังนี้คือ
สัญลักษณ์
ความหมาย
เริ่มต้นทำงาน
กำหนดค่าหรือประมวลผล
รับข้อมูลและแสดงผลข้อมูล
รับข้อมูลทางแป้นพิมพ์
การตัดสินใจ
ใช้แสดงผลข้อมูลทางจอภาพ
ใช้แสดงผลข้อมูลออกทางเอกสาร
ทิศทางการดำเนินงาน
ตัวเชื่อมต่อภายในหน้าเดียวกัน
ตัวเชื่อมต่อไปหน้าอื่น
รูปแสดงสัญลักษณ์ที่ใช้ในการเขียนผังงานตัวอย่าง การเขียนผังงานแบบเรียงลำดับ

รูป แสดงผังงานการบวกเลข 2 จำนวน

รูป แสดงการทำงานของผังงานการบวกเลข 2 จำนวน
อธิบายผังงานการบวกเลข 2 จำนวน
1. Start เริ่มต้นการทำงาน
2. x=5 และ y=3 กำหนดค่าให้ตัวแปร x มีค่าเท่ากับ 5 ตัวแปร y มีค่าเท่ากับ 3
3. z=x+y เมื่อ x+y ได้ค่าเท่าไรให้นำไปเก็บไว้ยังตัวแปร z
4. แสดงค่าที่เก็บไว้ในตัวแปร z
5. Stop จบการทำงาน
ตัวอย่าง การเขียนผังงานแบบมีการกำหนดเงื่อนไขโดยรับค่าความสูง 1-150 ซม. แสดงว่า เตี้ย แต่ถ้าเกินแสดงว่าสูง




อธิบายผังงานรับค่าอายุ
1. Start เริ่มต้นการทำงาน
2. รับค่าความสูงมาเก็บไว้ในตัวแปร tall
3. ตรวจสอบเงื่อนไขว่าความสูงุอยู่ในช่วง 1 ถึง 150 ซม. หรือไม่
4. ถ้าใช่แสดงข้อความ You are short ถ้าไม่ใช่ให้พิมพ์ You are tall
5. Stop จบการทำงาน
เขียนโปรแกรมตามแผนที่กำหนด เมื่อผู้เขียนโปรแกรมเขียนผังงานเสร็จเรียบร้อยแล้ว ขั้นตอนต่อไปคือการเขียนโปรแกรมตามผังงาน ที่ได้กำหนดเอาไว้ ในกรณีที่เขียนด้วยภาษาซีการเขียนโปรแกรมก็ต้องเป็นไปตามกฎเกณฑ์และโครงสร้างของภาษาซี เท่านั้น ทดสอบและตรวจสอบความถูกต้อง หลังจากขียนโปรแกรมเสร็จแล้วให้ทดลองคอมไพล์โปรแกรมว่ามีจุดผิดพลาดที่ใดบ้าง ในภาษาซีการคอมไพล์ โปรแกรมจะใช้วิธีการกดปุ่ม Alt + F9 ในกรณีที่ มีข้อผิดพลาดจะแสดงในช่องด้านล่างของหน้าจอเอดิเตอร์ ในส่วนของกรอบ message ให้อ่านทำความเข้าใจ และแก้ไขตามที่โปรแกรมแจ้งข้อมูลผิดพลาด เมื่อเสร็จแล้วให้ทดลองรันโปรแกรมนำโปรแกรมที่ผ่านการทดสอบไปใช้งาน ถ้าหากรันโปรแกรมแล้วใช้งานได้แสดงว่าจะได้ไฟล์ที่มีส่วนขยายเป็น EXE เพื่อนำไปทดสอบ้งานในที่ต่างๆ และถ้านำไปใช้งานแล้วมีปัญหาก็ให้ทำการแก้ไขโปรแกรมอีกครั้ง แต่ถ้ารันโปรแกรมแล้วไม่มีปัญหาใดๆ แสดงว่าโปรแกรมนี้ใช้งานได้อย่างสมบูรณ์ จากนั้นผู้เขียนโปรแกรม ก็ต้องจัดทำคู่มือประกอบการใช้งานและนำไปเผยแพร่ต่อไป

อ้างอิง http://www.lks.ac.th/anchalee/c_lhuckan.htm